საზოგადოება

ექნება თუ არა დედაქალაქს გენ.გეგმა – თბილისი განაჩენის მოლოდინში

თბილისის ყოფილი თავებისგან მიწისქვეშა გადასასვლელის მოწესრიგების მცდელობებიც გვახსოვს  და საზოგადოებრივ ტრანსპორტშიც ბევრი გვინახავს ვიდეო კამერების წინ ცხვირზე ხელაფარებული. თბილისის ახალ მერს გაცილებით მსხვილი მასშტაბის გადაწყვეტილებების მიღება მოუწევს, ვიდრე ნაგვის თავახდილ ურნაში ჭვრეტაა.

მერიის ახალ შემადგენლობას თბილისის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის საბოლოო ვერსია ერთი კვირის წინ ჩაბარდა. დოკუმენტი, რომელსაც ნარმანიას მთავრობა 4 წელი ფარად იშველიებდა, როცა საქმე არასასურველ თუ უკანონო მშენებლობაზე მიდგებოდა. “აი, სადაც არის გენ.გეგმა გვექნება და მერე მოვუღებთ ბოლოს ამ ჯოჯოხეთსო”– ეს იყო მერიის პასუხი ყველა კითხვაზე, რასაც ჟურნალისტები უსვამდნენ ქაოტურ მშენებლობებთან დაკავშირებით და ყველა პრეტენზიაზე, რასაც მშებენლობის ბუმით შეწუხებული მოსახლეობა უყენებდათ.

თუმცა 4 წელი საკმარისი არ აღმოჩნდა იმისთვის, რომ მერიას თბილისის განაშენიანების ძირითადი დოკუმენტი მიეღო და დაემტკიცებინა. ამასობაში ქალაქში მილიონობით კვ.მ. ფართის მშენებლობის უფლება  გაიცა, რაც ისედაც ჩაბეტონებულ ქალაქს მომავალ წლებში კიდევ უფრო უჟანგბადოს და გაუვალს გახდის.

მოკლედ, როგორც იქნა გენ.გეგმის 2 000 გვერდიანი და 50 რუკიანი დოკუმენტი მერიამ ჩაიბარა. ახლა ჯერი მთავრობაზეა – ან დაამტკიცებენ გენ.გეგმას ან იტყვიან რომ არ ვარგა. თუმცა ცოტამ თუ იცის, რომ გეგმა მერიასთან თანამშრომლობით შეიქმნა და საბოლოო ვარიანტის გარდა, თბილისის მუნიციპალიტეტს ყველა გავლილი ფაზა უკვე ჩაბარებული აქვს. ეს იმას ნიშნავს, რომ თუ გენ.გეგმა არ ვარგოდა, ამას ახლა არ უნდა ვიგებდეთ. 

ახალი გარემოება: 

უკვე იმ დროს, როცა თბილისს დამტკიცებული გენ. გეგმა უნდა ჰქონოდა, სრულიად მოულოდნელად მერიამ გადაწყვიტა, შუა აზიის განვითარების ბანკისთვის დაეკვეთა ამ დოკუმენტის შეფასება. შერჩეულ ფრანგ ექსპერტს დოკუმენტაციის ნაწილი ინგლისურად უთარგმნეს, 2 კვირით ჩამოიყვანეს, ექსპერტმა უარყოფითი დასკვნა დადო. არ ვარგა თქვენი გენ.გეგმაო, ბევრი ხარვეზი აქვსო და ა.შ.

მე, როგორც მოქალაქეს და ჟურნალისტს  3 კითხვა მაქვს: 

1. რატომ გაიწელა გენ.გეგმის დამტკიცების პროცესი? (ქალაქს გენგეგმა ჯერ კიდევ მაისში უნდა ჰქონოდა)

2. თუ ეს გენ.გეგმა არ ვარგა, მაშინ რატომ იბარებდა ეტაპობრივად მერია გაწეულ სამუშაოებს? 

3. რატომ დასჭირდა მერიას თავისივე დაწყებული სამუშაოების შეფასება უკვე იმ დროს, როცა გენ.გეგმა მიღებული უნდა ჰქონოდა?

შემთხვევით, მერია გამოსავალს ხომ არ ეძებს, როგორ თქვას უარი თბილისის გენერალური განაშენიანების დოკუმენტზე, რომლის სისრულეში მოყვანასაც არანაკლები შრომა, ცოდნა, კვალიფიკაცია სჭირდება, ვიდრე მის შექმნას. არადა, თუ გეგმას დაამტკიცებს, მისი განხორციელებაც მოუწევს. შეძლებს კი იმ ამოცანების დაძლევას, რაც გენ.გეგმის დოკუმენტით არის განსაზღვრული? უფრო ადვილი არ არის ქალაქის მართვა სახელმძღვანელოს გარეშე? აი, როგორც დღეს არის, ერთ ქუჩაზე ველობილიკი რომ გაგვიკეთეს და იქამდე ტრანსპორტით უნდა მიიტანო ველოსიპედი.. 

ერთი რამ ფაქტია, თბილისის დასაკუთრება 90-იანი წლებიდან დღემდე გრძელდება. რაც დრო გავა, მით უფრო შეუძლებელი გახდება კვ.მ-ობით გაყიდული თბილისის ქალაქისთვის დამსგავსება. როგორც, “ელიავას ბაზრობის” შემთხვევაშია – საბურავი, “დაშლილები”, ქვიშა, ხრეში, ქვა, ღორღი შუა ქალაქში, საცხოვრებელ ზონაში ყრია, მაგრამ მიწა კერძო საკუთრებაა და არავის დედამიწაზე, უფლება არ აქვს ხელყოს კერძო საკუთრება.

სულ ცოტა ხანიც და თბილისის გენ.გეგმის დოკუმენტის შექმნა აზრს დაკარაგავს. თუ მერიას მიწის ნაგლეჯიც აღარ ექნება საკუთრებაში, იქ ვერც ზონას დაადგენს, ვერც ხმაურის კოეფიციენტს და ვერც ადამიანის ჯანმრთელობისთვის ზიანის მომტანი “ცეხების” ყოფნა-არყოფნას განსაზღვრავს.

P.S. მე ამ ქალაქში ვცხოვრობ, არც არსად  წასვლას ვაპირებ. ჩემთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია თბილისის ბედი. მე არ მინდა, წლები მალოდინონ და მერე მითხრან:  უი, ის, რასაც შენ ელოდებოდი, მე რომ შეგპირდი, თურმე არ ვარგოდაო. მითუმეტეს, თუ ჩემი და სხვა მოქალაქეების ჯიბიდან ამისთვის გაცილებით მეტი ფული ამოიღეს, ვიდრე ის 2 800 000 ლარი, გენ.გეგმის ღირებულებისთვის რომ გაწერეს.

Advertisements
განათლება

ხარისხიან განათლებას მეტი ფული სჭირდება

განათლებაზე სახელმწიფოს დანახარჯები იზრდება, თუმცა ქვეყნის მთლიან შიდა პროდუქტში განათლებაზე გაწეული ხარჯების წილი დაბალია, უფრო კონკრეტულად კი მშპ-ს 2.8 %-ს არ აღემატება (2016 წ). მაშინ, როცა განვითარებულ ქვეყნებში ამ მიმართულებით გაცილებით დიდ თანხებს ხარჯავენ. მაგალითად, შვედეთში, ნორვეგიასა და ფინეთში განათლებაზე მშპ-ს 7%-ზე მეტი იხარჯება. ინგლისის და ამერიკის მშპ-ს 5%-ზე მეტი ეთმობა, გერმანიაში, ხორვატიასა და იტალიაში – 4%-ზე მეტი.

მსოფლიო ბანკის მონაცემების თანახმად, განათლებას ერთი ფასი აქვს სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებისთვის. კავკასიონის ქედს აქეთ მდებარე საქართველო, სომხეთი და აზერბაიჯანი,  კულტურის, ფართობის და მოსახლეობის რაოდენობის განსხვავების მიუხედავად, მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში თითქმის ერთნაირად იმეტებენ ფულს განათლებისთვის. სამივე შემთხვევაში განათლებაზე დანახარჯები 2-3%-ს შორის მერყეობს.

 Megikoli.jpg

 

 

განათლება

განათლებაზე სახელმწიფოს დანახარჯები იზრდება, ოჯახების ხარჯები კი იკლებს

განათლებაზე სახელმწიფოს დანახარჯები იზრდება, ოჯახების მიერ გაწეული ხარჯები კი იკლებს. ამის მიუხედავად ქვეყნის მთლიან შიდა პროდუქტში განათლებაზე გაწეული დანახარჯები 2.8%-ს არ აღემატება. (განათლების სამინისტროს ოფიციალური ინფორმაცია)
გრაფიკი1. განათლების დანახარჯები მთლიანი შიდა პროდუქტთან მიმართებაში (ნომინალური მშპ) 

Megi-2.jpg

გაცილებით თვალსაჩინოა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბიუჯეტის ზრდა. 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში განათლების სამინისტრო დაფინანსების რაოდენობით მესამე ადგილზეა და 1. 116 მლრდ ლარი აქვს დასახარჯი.

გრაფიკი2. განათლების სამინისტროს ბიუჯეტი წლების მიხედვით

Megi-3.jpg

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს გარდა, განათლების ხელშწყობისთვის ფულს სხვა სახელმწიფო ორგანოებიც ხარჯავენ. მათ შორის, თავდაცვის, კულტურის, შინაგან საქმეთა სამინისტროები, ასევე აფხაზეთის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინსიტრო, აჭარის მთავრობა, ადგილობრივი თვითმმართველობები და ა.შ. ოფიციალური სტატისტიკა აჩვენებს, რომ ნაერთი ბიუჯეტის მიხედვით განათლების დარგის დაფინანსება ყოველწლიურად იზრდება.
გრაფიკა 3: საქართველოს ნაერთი ბიუჯეტის ხარჯები განათლებაზე (მლნ ლარი)

Megi-4.jpg

განათლებაში ინვესტირებას ოჯახებიც ახდენენ. ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, ოჯახების მიერ განათლებაზე გაწეული ხარჯების მოცულობა არაერთგვაროვანი კლების ტენდენციით ხასიათდება, თუმცა ბოლო მონაცემების თანახმად, შინამეურნეობების დანახარჯები კვლავ ასობით მილიონი ლარია.
გრაფიკი 4: შინამეურნეობების და არაკომერციული ორგანოების დანახარჯები განათლებაზე (მლნ. ლარი)

Megi-5.jpg

 

 

 

 

განათლება · საზოგადოება

სკოლა – ჩემი ფეისბუქფრენდების კედლებზე

ნაწილი 1 – სწავლის დაწყება – 15 სექტემბერი
15 სექტემბერს სწავლა რომ დაიწყო და მოსწავლეების მშობლებმა სოციალურ ქსელში გამოვფინეთ თეთრპერანგიანი გაპრანჭული შვილების ფოტოები, რამდენიმე “ფრენდის” გვერდზე საინტერესო დისკუსიას წავაწყდი. ფბ. საზოგადოების ერთი ნაწილი ამუნათებდა მეორე ნაწილის მხრიდან სკოლის დაწყებით გამოწვეულ სიხარულს. მეტიც, წერდნენ რომ სწავლის პროცესი ყველაზე დიდი ჯოჯოხეთია, სკოლა – ყველაზე საზიზღარი ორგანიზაცია, მოსწავლეები კი საცოდავი წიწილები, რომლებიც მშობლების ტელეფონში ფოტოკამერის ჩაჩხაკუნების შემდეგ, საბრალო მობუზულ არსებებად იქცევიან, აღტკინებულ-აჟიტირებული მშობლები კი სინამდვილეს თვალს არ უსწორებენ.
პირველი რაც ამ დისკუსიის წაკითხვის შემდეგ გავიფიქრე, იყო – სად არის ეს ხალხი მაშინ, როცა სკოლაში ბავშვების უფლებები ირღვევა? რატომ ტოვებენ შვილებს ისეთ ადგილას, სადაც ბავშვები თავს ცუდად გრძნობენ? თუ მათ, ჩემგან განსხვავებით, ჰგონიათ, რომ სკოლა ერთი დიდი სატანჯველია და ძირითადად უარყოფითი ემოცია აკავშირებთ, მაშინ რატომ არ იბრძვიან შეცვალონ სისტემა უკეთესობისკენ.

ნაწილი 2 – რა მოხდა შემდეგ – 1 ოქტომბერი
სწავლის დაწყებიდან ერთ კვირაში ფეისბუქზე ახალი თემა გაიხსნა – “ღმერთო დამეხმარე გავაკეთებინო ბავშვს დავალებები და დავრჩე მოსიყვარულე დედად, კულტურულ ქალად და ადექვატურ მეზობლად”.
აქ კი გაერთიანდა ფეისბუქსაზოგადოება. ისინი, ვინც სწავლის დასაწყისში განსხვავებულ აზრზე იყო, საერთო სატკივარი აღმოაჩნდათ.
“რატომ არ იწერება სტატიები, როგორ არ უნდა მოიქცეს მასწავლებელი მშობლებთან პირველი შეხვედრის დროს, გავუზიარებდი მაინც. რატომ ღმერთო, რატომ..”
გამოჩნდა იგივე პირველკლასელების თვალცრემლიანი ფოტოები გადაშლილ წიგნებთან და რვეულებთან, წარწერით – “იტანჯება”.
თეკოს წერა განსაკუთრებით უჭირს. სწორ ხაზებსაც ვერ ავლებს, მის დედას კი ნერვები არ ჰყოფნის. თავზე ადგას და დაჰკივის. დაბნეული თეკო თვლის, რომ მას არაფერი შეუძლია, მეცადინეობა კი ყველაზე ცუდი პროცესია დედამიწაზე.
იმედგაცრუებულია პირველკლასელის დედა თამუნა, რომელმაც მასწავლებელს თანამშრომლობა შესთავაზა და რჩევები ჰკითხა, როგორ დახმარებოდა შვილს საშინაო დავალების მომზადებაში. სანაცვლოდ, ზედმეტი და “უსარგებლო” აქტივობისთვის შენიშვნები მიიღო და მშობელთა კრებაზე კრიტიკის სუბიექტი გახდა.
6 წლის ნინუცა, მთელი წელი რომ ემზადებოდა სკოლისთვის, თან რეალისტური წარმოდგენა ჰქონდა სასწავლო გარემოზე, ტირის და უარს აცხადებს სკოლაში სიარულზე. მიზეზი მარტივია, მასწავლებელი ყვირის. ნინუცას თქმით, მასწავლებელმა ისიც უთხრათ, “გაგაჩენენ თქვენი მშობლები და მერე ჩვენ მოგვიყრიან სკოლაში ამ ბავშვებს, ჩვენ უნდა ვიჭყლიტოთ ტვინიო”. ნინუცა კახეთის ერთ-ერთი სოფლის სკოლაში სწავლობს.
სკოლაში სიარული დიდი ხანია არ ეხალისება მესამე კლასელ დანიელს. მასწავლებელი დეგენერატებს გვეძახის კუთხეში გვაყენებსო.
მეხუთე კლასელმა მალხაზიმ მათემატიკის სწავლას მოუკლო – ახალ მასწავლებელს თითქმის ყოველდღე სთხოვდა, მისთვის მახო დაეძახა, როგორც ყველა ეძახდა აქამდე, მაგრამ მასწავლებელი ვერ დაიყოლია. შედეგად საგანზე გული აიყარა, აქამდე წარმატებულ მოსწავლეს დედა ძალით სვამს სამეცადინოდ.

ორი კვირა საკმარისი აღმოჩნდა, რომ მოსწავლეები და მათი მშობლები განათლების სისტემის მანკიერებებს შეჯახებოდნენ. ისინი, ვისაც სკოლის დაწყება უხაროდა და ისინი, ვისაც არ უხაროდა, უკვე ერთ აზრზე შეჯერდნენ – სკოლასთან ურთიერთობა ნამდვილად არ არის სასიამოვნო.
ნაწილი 3 – ვინ არის დამნაშავე, როცა სასწავლო წლის დასაწყისშივე ჩიხში შედის სისტემა?!
კვლევები აჩვენებს, რომ ოჯახის მახასიათებლების შემდეგ, მოსწავლის სწავლის შედეგებზე მოქმედი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი მისი მასწავლებლის ხარისხია.
ნუთუ, ასე ძნელია, გვეყოს ნერვები ჩვენივე შვილებისთვის? ნუთუ, ასე ძნელია, მოვიძიოთ ინფორმაცია თამაშით სწავლების მეთოდებზე? ნუთუ, ასე ძნელია, გავაცნობიეროთ და შვილებსაც ავუხსნათ, რომ სკოლა მათი “სამსახურია”? ნუთუ, ასე ძნელია კუთხეში არ დააყენოთ და სამარცხვინო დაფაზე არ გამოაკრათ მოსწავლე? ნუთუ ასე ძნელია, პირველკლასელს პირველივი თვეში საშინაო დავალება არ მისცეთ? ნუთუ ასე ძნელია წითელი კალამი მწვანეთი ჩაანაცვლოთ? ნუთუ ასე ძნელია, სანამ მიეჩვევა, ფანქრით წერის უფლება მისცეთ, შეცდომის დაშვების შიში რომ მოუხსნათ? ნუთუ, ასე ძნელია, ხელებში არ ჩაარტყათ, როცა ზურგსუკან თითებზე ჩუმად ანგარიშობს? ნუთუ, ასე ძნელია, ხანდახან მერხიდან ადგომის უფლება მისცეთ ახალბედა მოსწავლეს? ნუთუ, ასე ძნელია, დასჯის მეთოდები წახალისებით ჩაანაცვლოთ? ნუთუ, ასე ძნელია, მოხალისე მშობელი ჩართოთ სასწავლო პროცესებში? ნუთუ, ასე ძნელია, თუ არ შევაყვარებთ, არ შევაჯავროთ მაინც ბავშვებს სწავლის პროცესი?
P.S. კარგი მასწავლებელი ამ წერილს თავის თავზე არ მიიღებს. მეტიც, დამეთანხმება. პირადად ჩემს თვალში არასოდეს იმხელა ფასი არ ჰქონია კარგ მასწავლებელს, როგორც ახლა. შესაბამისად, საუბარი იმაზე რომ მასწავლებლის იმიჯი დაეცა, სასაცილოა. ვიღაცის ეცემა, ვიღაცის იზრდება. საზოგადოება ადექვატურად აფასებს მოვლენებს. შესაბამისად, კომენტარები იმაზე, რომ “ყველას ერთ ქვაბში ნუ ხარშავ” და ა.შ. არ განიხილება.

 

 

განათლება · საზოგადოება

დატოვეთ ღირსება სკოლის გარეთ, შენობაში ის არ დაგჭირდებათ!

ცემა, წამორტყმა, ხელის კვრა, ყურის აწევა და თმის მოქაჩვა რომ საქართველოს სკოლებში ძალადობად არ ითვლება, პირადად ჩემთვის ახალი ამბავი არ არის. ჯერ კიდევ დაწყებით კლასში ორი ისეთი მასწავლებელი მყავდა, დაფასთან ცალი ყურით ჰაერში აწეულ ბავშვს მეორე, გაშლილი ხელით სახეში რომ ურტყამდნენ გაკვეთილის დროს. ერთი-ორჯერ მეც მომხვედრია ასეთი სილა და მწარედ მახსოვს გაცეცხლებული მასწავლებლის არათითზე დაბინავებული “კალიცოს” ნაკვალევი ჩემს ისედაც გაჩხიკინებულ ლოყაზე.
თუმცა ეს იყო 90-იანებში. მას შემდეგ მთელი ცხოვრება გავიდა და წესით, რაღაც სასიკეთოდ უნდა შეცვლილიყო. სწავლების ველური მეთოდები, ჩემი ასაკის გოგო-ბიჭებს რომ დღემდე ცუდად გვახსენებს სკოლას, გამოყენებიდან ამოიღეს. თუმცა მასწავლებლების დიდ ნაწილს ამ დრომდე ნერვები ეშლება, როცა ვინმე ბავშვთა უფლებების შესახებ საუბრობს.

ერთი წლის წინ ჩემს თავზე გამოვცადე, რომ სკოლის თანამშრომლების მხრიდან ფიზიკური ძალადობა, ყვირილი, მუქარა, შეურაცხყოფა, დამამცირებელი სიტყვებით მიმართვა ძალადობად ჯერ კიდევ არ მიიჩნევა.
ყველაფერი ასე დაიწყო:
ტელევიზიიდან თბილისის ცენტრალური უბნის ერთ-ერთ სკოლაში მივედი გადაღებაზე. ვიღებდით სიუჟეტს შესაძლო კორუფციულ სქემაზე განათლების სისტემაში. საქმეში ფიგურირებდა კონკრეტული დირექტორის ხელმოწერილი დოკუმენტები. ამიტომ ჯერ ტელეფონით დავუკავშირდი სკოლის ხელძღვანელს. პასუხს რომ თავი აარიდა, სკოლაში მივაკითხე. ხელმოწერილი დოკუმენტი ტელეეთერში უნდა მეჩვენებინა. სიუჟეტი რომ ცალმხრივი არ გამოსულიყო ყველა კანონიერი გზა უნდა მესინჯა დირექტორთან დასაკავშირებლად.
სკოლის შენობაში არ შემიშვეს, იმ მოტივით, რომ საგაკვეთილო საათები იყო. ბუნებრივია, შეჭრა არც მიცდია. ღია კარების ზღურბლიდან ვითხოვდი დირექტორთან შეხვედრას და გასაუბრებას.

ასაკიანი დარაჯი, ვინმე კოლია თავიდანვე არ გამოირჩეოდა ზრდილობით. კარში ჩამიდგა, თითქოს ძალით ვაპირებდი შეღწევას. დირექტორს დაურეკა. არ ვიცი, რა ბრძანება მიიღო, მაგრამ გათიშა თუ არა ტელეფონი, ცხვირში მომარტყა კარი და მომაძახა, რომ დირექტორი ადგილზე არ იყო. 

მოსწავლეებმა, რომლებიც საგაკვეთილო საათებში ეზოში დასეირნობდნენ, ჩურჩულით მიმანიშნეს დირექტორის ახალთახალ ძვირადღირებულ მანქანაზე და დაზუსტებით მითხრეს, რომ ადგილზე იყო და გვემალებოდა. (წესით კი ფიზკულტურა ჰქონდათ ამ ბავშვებს, მაგრამ დარბაზი არ გაგვაჩნია, ტენდერი არ ჩატარებულა ჯერ და დრო გაგვყავსო – მითხრეს. იქვე იყო ფიზკულტურის მასწავლებელიც.)

კიდევ ერთხელ ვცადე კოლიასთან კომუნიკაცია. ჰოლში, კარიდან ორ ნაბიჯში გავჩერდი და ვთხოვე: – დაზუსტებით ვიცი, რომ აქ არის და იქნებ კამერის გარეშე მაინც შემხვდეს, რომ მასზე ინფორმაცია ცალმხრივად არ გავაშუქოთ მეთქი. სრულიად მოულოდნელად დარაჯი ჩემსკენ თითქმის სირბილით წამოვიდა, მომვარდა, დაგეშილივით ჩამაფრინდა მკლავში, კარებისკენ წამაპორწიალა და ჩემს ძაღლივით გაგდებას შეეცადა. რასაკვირველია, თავის დაცვა ვცადე, წამიერად შევაჩერე, თუმცა კოლიამ მაჯობა, ერთი კარგად შემომიკურთხა და ძალით გამომაგდო.

მე, რომელიც ხელს არავის ვუშლიდი, ვიდექი კართან და კონსტრუქციულად ვითხოვდი სკოლის დირექტორთან შეხვედრას, ფიზიკური ძალის გამოყენებით გამომაგდეს. თქვენ წარმოიდგინეთ, ვიდეოკამერის თანხლებით მისულ არასურველ სტუმარს რომ ასე ექცევიან სკოლაში, რა ხდება დახურულ კარს მიღმა გაკვეთილზე, კაბინეტსა და დერეფნებში.
მთელი ამ ხნის განმავლობაში, გვერდით მედგა ოპერატორი, რომელიც ვიდეოკამერით იღებდა მოვლენებს. მათ შორის, ვიდეოზე იყო ასახული ის კადრებიც, სადაც ნათლად ჩანს, რომ არსად შეჭრის მცდელობა არ მაქვს, ფეხებში არავის ვუძვრები და სრულიად მოულოდნელად, ცამოწმენდილზე მაგდებს სკოლის შესასვლელიდან გარეთ ჩემს მკლავს ჩაბღაუჭებული დარაჯი.

რა თქმა უნდა, შემეძლო წამოვსულიყავი და მარტივად გამომეყენებინა ეს ვიდეო მასალა იმის მტკიცებულებად, რომ დირექტორმა არ მიმიღო. თუმცა რომ წარმოვიდგინე, როგორ ექცევიან იმ სკოლაში მოსწავლეებს, საიდანაც ჟურნალისტებს კინწისკვრით ყრიან, თავი მოვალედ ჩავთვალე, “ჭკუა მესწავლებინა” და ცოტა მეტად შემეწუხებინა სკოლის მოძალადე ადმინისტრაცია.

ჩემი უფლებების უხეში დარღვევის ფაქტზე პატრული გამოვიძახე. აი, მაშინ დაიწყო სკოლაში ის, რაც დაიწყო. სკა რომ შეარხიო და გააფთრებული ფუტკრები გარეთ გამოცვივდნენ, დაახლოებით მსგავსი სურათი იყო. აფუთფუთდა სკოლა. მოაწყდნენ ფანჯრებს. გაივსო დერეფანი.

მე მშვიდად ვიდექი ეზოში და პატრულთან ვარკვევდი, ჰქონდა თუ არა დარაჯს შენობის შესასვლელიდან ჩემი გამოთრევის უფლება. რა თქმა უნდა, არ ჰქონდა! პატრულის თანამშრომლები სრული გულმოდგინებით მოეკიდნენ საქმეს. შეამოწმოს ვიდეო კამერის ჩანაწერი. ცალსახად, ვუთხარი, რომ იმ დარაჯისთვის ჩივილს არ ვაპირებდი. ერთადერთი მიზანი მქონდა, სამართალდამცავებს სკოლის თანამშრომლებისთვის შეეხსენებინათ მათი და სხვისი უფლებების შესახებ.

დაკითხვის დროს შორიახლოს გვივლიდა სკოლის შენობიდან “წიომნად” გამოსული ორი თანამშრომელი, რომლებსაც, სავარაუდოდ, დირექტორისთვის უნდა ეცნობებინათ, რას ვუყვებოდი პატრულს. წავიდნენ თუ არა პატრულის თანამშრომლები სკოლის ადმინისტრაციის მოსანახულებლად, მომადგა ეს ორი ქალი.
– რატომ იტყუებით ახალგაზრდა? – მეკითხებიან დამცინავად და გამომცდელად.
– მე მეუბნებით ქალბატონო?
– ხო, თქვენ. სხვათაშორის, პატრულს კამერები უკვე შეუმოწმებია და იქ ძალადობის არანაირი კვალი არ ჩანს.
გამეცინა. კასეტა კამერაში იდო, კამერა ოპერატორს ჰქონდა, ოპერატორი გვერდით მედგა.
– მართლა? ვინ გითხრათ ქალბატონო? – შევეცადე შემეცხადებინა ეს ამბავი.
– ჰმ. ჩემი თვალით ვნახე, არაფერი ეგეთი ჩანაწერი ვიდეოზე არ იყო! – დაუსვა წერტილი.
ჭორს ავრცელებდნენ. სკოლის ორი თანამშრომელი იდგა იდგა ჩემს წინ და ურცხვად ავრცელებდნენ ჭორს.

პატრულმა სკოლაში გამაგრებულ დირექტორს შენობის გარეთ გამოსვლა მოსთხოვა. გამოვიდა ამალით. პედაგოგებით გარშემორტყმული. თითქოს ვინმე თავს ესხმოდა. იდგა პედაგოგების ალყაში და ეირზე ეტყობოდა დირექტორობა.

მივუახლოვდი. ვცდილობ გავესაუბრო. შეკითხვას ვუსვამ, მაგრამ ვინ მაცდის. არის ერთი გნიასი. მივლიან გარშემო, მიყვირიან. ისე გამლანძღეს, ისე გამთათხეს, კაციშვილი არ დაინტერესებულა, რა საქმეზე ვიყავით მისულები. რა იყო იმ საქმეში ისეთი, ამ ამბის ატეხვად რომ ღირდა.

– როგორ უბედავ დირექტორს ამდენ შეკითხვას, სად გაიზარდე, სად ?!

– ვინ გამოგგზავნა, ვინ, შე პროვოკატორი !! ოჯახი არ გყავს? არ გრცხვენია? 

– როგორ კადრულობ? რამდენს გიხდიან, გამოტყდი ახლავე! 

პედაგოგიური კოლექტივი ჩემს თვალწინ გადაიქცა ინსტიქტებით მოქმედ დაჯგუფებად. რაკი თავად სკოლის თანამშრომლები იყვნენ და მე – გარეშე პირი, ავტომატურად დამიპირისპირდნენ. 0 კრიტიკული აზროვნება. 0 სიმართლის გარკვევის სურვილი. 0 და 0-ზე უფრო დაბლა იმის ფიქრი, ვაითუ, არ იდგნენ სიმართლის მხარეს. ვაითუ, ეშლებოდათ რამე. ვაითუ, მართლა რამეს მალავდა მათი დირექტორი, ვაითუ, მართლა დაარღვია მათი სკოლის დარაჯმა ადამიანის უფლებები. თუმცა ვის ადარდებდა იქ ადამიანის უფლებები. ვის ახსოვდა, რომ ადამიანს აქვს უფლებები.. ვირი არ ჰყავდათ, თორემ უკუღმა შემსვავდნენ.

დირექტორიც იდგა მედიდურად, ხელქვეითებისგან შეგულიანებული და ერთი სიტყვაც არ დაძრა იმ მთავარ დოკუმენტზე, რის გამოც მას მივაკითხეთ. ამაში მშვენივრად გამოიყენა კოლექტივი და მასწავლებლებმაც გადასარევად გაართევეს თავი შესაძლო დანაშაულის დამალვას.
სადაც ჟურნალისტზე ძალადობა არ გაუკვირდათ, სადაც პატრულის იდენტიფიცირებული ძალადობის ფაქტი ჩაფარცხეს, სადაც ჭორად გაავრცელეს და თვითონვე დაიჯერეს, რომ კამერით არაფერი გადაგვიღია და ყველაფერი მოვიგონეთ, წარმოიდგინეთ როგორ განსხვავდება მათი რეალური სახე, იმ დეკლარირებული დამოკიდებულებისაგან, რასაც ბავშვთა მიმართ ძალადობის პრობლემის მიმართ იჩენენ. ფაქტია, თანამედროვე სკოლას არ აქვს არასასურველ ქცევაზე სწორი რეაგირების საკმარისი კომპეტენცია.
კიდევ ერთხელ თანავუგრძნობ ბავშვებს, ასეთ ადამიანებთან ურთიერთობას რომ ავალდებულებს სახელმწიფო.

P.S. წერილი არ ეხება იმ ერთეულ პედაგოგებს ვინც დაკისრებული მოვალეობა პირნათლად შეასრულა და გვერდი აგვიარა. ვისაც არც სეირის საყურებლად ეცალა და არც დირექტორის საამებლად სიტყვის გამოსვლის სურვილი ჰქონდა.

Uncategorized

საოცნებო “მუქთა კუბო”

„მესიებში“ არ გვიმართლებს..

აშკარაა, ჩვენი არჩეული არც ერთი „წინამძღოლი“ეფექტური მხსნელი არ გამოდგა. ქვეყანაში სოციალური ფონი უარესდება. უმუშევრობა ეროვნულ პრობლებათა ჩამონათვალში პირველ ადგილზეა. ყველა კვლევით სუბიექტური სიღარიბე გაზრდილია. ანუ ადამიანები ახლა უფრო ღარიბად თვლიან თავს, ვიდრე რამდენიმე წლის წინ. ასეთია მოცემულობა.

ორი ვარიანტი გვაქვს – ვიძახოთ: „გვეშველება რამე“?! ან ჩვენ თვითონ ავაშენოთ სახელმწიფო.

ოღონდ „ჩვენ თვითონში“ ყველას ვგულისხმობ – ჩემს ოჯახს, სამეგობროს, სანათესაოს, სამეზობლოს, სანაცნობოს, მათ ოჯახებს, მათ სამეგობროებს, მათ სანათესაოებს, მათ სამეზობლოებს, მათ სანაცნობოებს …

ვისთვის რა არის სახელმწიფო? ვიღაცისთვის იგივე მთავრობაა, ვიღაცისთვის მეწველი ძროხა, სხვებისთვის საერთოდ განყენული „რაღაც” ყველაზე და ყველაფერზე ზრუნვა რომ ეკისრება.

სინამდვილეში რა არის სახელმწიფო? ეს არის ჯგუფი ადამიანებისა, რომლებიც სახლობენ ფიქსირებულ ტერიტორიაზე, აქვთ საერთო კანონები, ჰყავთ მთავრობა და შესწევთ საერთაშორისო ურთიერთობის წარმართვის უნარი.

ვინ აფინანსებს სახელმწიფოს? – დაფინანსების მთავარი წყარო მოქალაქის და ბიზნესის  გადახდილი გადასახადებია.

რატომ უნდა გადაიხადოს მოქალაქემ გადასახადი? – სახელმწიფოს ჭირდება შემოსავალი ფუნქციების განსახორციელებლად.

საიდან უნდა გადაიხადოს მოქალაქემ გადასახადი? – მიღებული შემოსავლიდან.

რა უჯდება თითოეულ მოქალაქეს ჩვენი სახელმწიფოს შენახვა? – არსებული კანონმდებლობით სულ მცირე ხელფასის მეხუთედი უნდა უჯდებოდეს. ჩვენს რეალობაში კი საქმე სხვაგვარადაა. 3 მილიონ ადამიანს თეთრიც არ უჯდება (თუ კანონი არ დაარღვია და  ჯარიმა არ გადაიხადა, რა თქმა უნდა).

 

რამდენი ადამიანი შრომობს სახელმწიფოს სასარგებლოდ?

სულ 3 729 500 ვართ. სახელმწიფოს სასარგებლოდ მხოლოდ 698 080 ადამიანი შრომობს. არჩენს საკუთარ ოჯახს და საშემოსავლო გადასახადის სახით მისთვის საკმაოდ სოლიდურ თანხას, ხელფასის მეხუთედს ბიუჯეტში იხდის. დანარჩენი მოსახლეობა  ან უმუშევარია ან თვითდასაქმებული ან ბავშვი ან სტუდენტი ან პენსიონერი ან დიასახლისი ან კიდევ სხვა რამ.. ამ 3 მილიონ ადამიანს 1 თეთრიც არ უჯდება სახელმწიფოს შენახვა.

 

რამდენი ადამიანი ელის სახელმწიფოსგან ზრუნვას და სარგებელს? – ყველა. უფრო მეტად ის 3 მილიონი ადამიანი, ვინც ანგარიშვალდებული არ არის სახელმწიფოსთან, მაგრამ ზრუნვა სჭირდება.

ამ 3 მილიონ ადამიანს სახელმწიფო “უფასოდ” აძლევს: (საკმარისია თუ არა, ცალკე თემაა; ხარისხიანია თუ არა ცალკე თემაა, უფასო რომ არ არის – ცალკე თემაა):

  1. სკოლამდელ, საშუალო და რიგ შემთხვევაში უმაღლეს განათლებას.
  2. უფინანსებს ჯანდაცვას.
  3. საჭიროების შემთხვევაში უხდის პენსიის მსგავს შემწეობას.
  4. საჭიროების შემთხვევაში დროებით უნიშნავს სოციალურ შემწეობას.
  5. უწესებს შეღავათებს კომუნალურ გადასახადებზე, საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე და ა.შ.

სანაცვლოდ რას იღებს მთავრობა? ღირსეულ ანაზღაურებას, კომფორტს, სიცოცხლის ბოლომდე გარანტირებულ მომავალს.

ანუ ჩვენივე გადახდილი გადასახადებიდან მოგროვილი ფულით პირობითად “მიდის ბაზარში” ჩვენთვის ყიდულობს არც ისე ხარისხიან სერვისებს, თავისთვის ფუფუნებას. ჩვენ გვაჭმევს ხმელ პურს, თვითონ წინ უდგას თაფლის ქილა. მაგრამ ჩვენ მაინც კმაყოფილები ვართ, იმიტომ რომ გვარწმუნებენ ეს პროდუქტები უფასოდ მოგვცეს, ნაჩუქარია. ნაჩუქარ ცხენს კი კბილი არ გაესინჯება. 

ხალხის აზრით, კარგია მთავრობა, როცა (თუნდაც უხარისხო) მომსახურებას “უფასოდ” არიგებს და სანაცვლოდ არაფერს სთხოვს. თავის მხრივ, არც მთარობა გადადგამს არაპოპულარულ ნაბიჯს და ვერ მოგთხოვს შენ: ტაქსის მძღოლო, რეპეტიტორო, ხელოსანო, გარემოვაჭრევ, ფერმერო თუ მევენახე გადასახადის გადახდას. მერე ხომ ხმას აღარ მისცემ და ის კარგ ხელფას-პრემია-დანამატს ვეღარ მიიღებს. შენ კიდევ ტაქსის მძღოლო, რეპეტიტორო, ხელოსანო, გარემოვაჭრევ, ფერმერო თუ მევენახე ნუ გგონია რომ კარგი მთავრობაა თუ 10 თეთრიდან 1-1.5 თეთრს არ გთხოვს. მას ისიც ჰყოფნის რაც ბიუჯეტშია მოგროვილი, მე და შენ კი გაუმართავ ქვეყანაში უღირსად ვცხოვრობთ.

მერე მარტივად იტყვიან ბიუჯეტში ფული არ არის და გარემოს ვერ დავიცავთო, ვერც ხელფასს გაგიზრდით პედაგოგებო და ჯარისკაცებოო. თუ თავად დააკლდებათ კერძო ბიზნესს “დაპრესავენ”, ის პროდუქტს გააძვირებს და ირიბად ისევ ჩვენ დაგვაწვება ეს ხარჯი.

ასე რომ, შენი ლოგიკა:

ტაქსის მძღოლი: – დამასაქმა რო ლიცენზიას მთხოვს?!

ბაზრობის გამყიდველი: რად მინდა სალარო აპარატი სიფთა ვარ დღეს.

გარემოვაჭრე: – რას ვყიდი სალარო აპარატისას..

მევენახე: – გადაგვიხადეთ ფული ყურძენში!

მეთხილე: ბაღები დაისეტყვა და გადაგვიხადეთ კომპენსაცია!

ფერმერი: სახელმწიფომ რო არ დამითვალოს მე არ ვიცი რამდენი ძროხა და ქათამი მყავს? 

ხელოსანი: შპალერის გაკვრაში რა გადასახადს მთხოვთ, კი არ მეხალისება!

ოჯახის დამხმარე: სხვას ვემსახურები და კიდევ მე უნდა გადავიხადო გადასახადი?

ასე რომ, ეს ლოგიკა გადახედვას საჭიროებს.

მე სიამოვნებით მივცემდი ხმას პარტიას, რომელიც წინასაარჩევნოდ დაგვპირდება, რომ თავის ენაზე აუხსნის ხალხს გადასახადის გადახდის საჭიროებას, სამოქალაქო განათლების უმარტივეს პრინციპებს, საზოგადოებრივი აზროვნების მნიშვნელობას და ა.შ. 

მოსახლეობის დიდ ნაწილს დღემდე ჰგონია, რომ სახელმწიფომ უნდა შექმნას სამუშაო ადგილები. ააშენოს ქარხანა-საწარმოები, უნდა დაასაქმოს და ხელფასი უხადოს მოსახლეობას. რა გასაკვირია, ყველა პოლიტიკური ძალა ხომ ამ დაპირებით იმარჯვებს არჩევნებში. სინამდვილეში ეს არის ტყუილი. სახელმწიფო სამუშაო ადგილებს ვერ შექნის, არ არის ეს მისი საქმე და იმიტომ. სახელმწიფოს მხოლოდ შუამავალი რგოლის ფუნქცია აქვს ბიზნესსა და მოქალაქეს შორის. მეტიც, მოქალაქეა ვალდებული აჩვენოს შემოსავლები და გადაიხადოს გადასახადები. შემდეგ აკონტროლოს მთავრობა, როგორ და რაში ხარჯავს მის მიერ გადახდილ ფულს.

ჩვენს რეალობაში კი რა ხდება?

უმუშევარი მოქალაქის პოზიცია

თუ სახელმწიფო დასაქმებას ვერ ახერხებს ზრუნვა მაინც უნდა შეძლოს – ყოველ თვე სოციალური შემწეობა მისცეს (ფული აჩუქოს), ჯანმრთელობა, განათლება დაუფინანსოს და ფინანსური შეღავათები გაუწიოს.

რა ხდება თუ ადამიანმა მოახერხა, გარისკა და დიდი  წვალებით რაიმე საქმე წამოიწყო? ანუ გახდა თვითდასაქმებული:

თვითდასაქმებულის პოზიცია

სახელმწიფოს მის ჯიბესთან აღარაფერი ესაქმება. დაასაქმა,რომ ახლა რამეც სთხოვოს. მერე რა რომ ორ კაპიკს შოულობს? უშრომლად ხომ არ მოსდის ეს ფული, ამიტომ სახელმწიფო შენ შენთვის იყავი და თავშიც ქვა გიხლია. თუ გაუჭირდება მერე მოგაკითხავს. შენ ხომ არ დაგისაქმებია და რას თხოვ!!

ოფიციალური სტატისტიკით, შეთავაზებულ სამსახურზე უარი 7 500 -მა სოციალურად დაუცველმა მოქალაქემ თქვა. (წყარო: ჯანდაცვის სამინისტროს დასაქმების პორტალ www.worknet.gov.geადმინისტრაცია) რატომ?

სოციალურად დაუცველის პოზიცია ) (მოვიაზრებ, იმ 7 500 სოციალურად დაუცველს, ვინც შეთავაზებულ სამსახურზე უარი თქვა)

იმიტომ რომ დაბალ ხელფასზე (300-500 ლარი) მუშაობა არ უღირს. გზის და კვების ფული რომ გამოაკლოს შეიძლება ცოტათი მეტი დარჩეს, ვიდრე სოციალური შემწეობის სახით ისედაც უხდის სახელმწიფო. მერე ტანსაცმელი ჭირდება, ფეხსაცმელიც. თან შრომაც მოუწევს. მერე ან მოეწონება დამსაქმებელს ან არა. რისკია ხედავთ? უშრომლად კი ასე თუ ისე ცხოვრობს. სკოლა უფასო აქვთ მის შვილებს, ექიმი დაჭირდება უფასოა (წამალიო იკითხავთ, ეგ მეც მიკვირს). ხილს და ნუგბარს დიდი ხანია შეელია. „მეორადებში“ კაპიკებში იყიდება სამოსი. აღარც ასაკი აქვს და აღარც თვითგანვითარების ნერვები. შეეჩვია თან სიღარიბეს და ავად თუ კარგად ცხოვრობს. სამსახური რომ დაიწყოს სოციალურ შემწეობას დაკარგავს. არ ფიქრობს, რომ ასეთ შემთხვევაში სარგებელს სახელმწიფოსაც მისცემს და ოჯახსაც.  თავად კი საკუთარი თავის პატრონი გახდება და სხვისი დასაცავი აღარ იქნება.

 ხომ გაინტერესებთ , გვეშველება თუ არა რამე? გვეშველება თუ მუქთა კუბოზე ოცნებას გადავეჩვევით. თუ არარსებულ უფასო ფულზე ზღაპრებს არ დავიჯერებთ, თუ გავიაზრებთ, რომ ბუნებაში უფასო არაფერია და იმას რასაც “უფასოდ” გვასაღებენ, სინამდვილეში საერთო ყულაბიდან ყიდულობენ. სანაცვლოდ კი სხვა სფეროს აკლებენ. ეს გარდუვალია. სახლიდან ფული არავის მოაქვს არც წიგნებისთვის, არც ჯანდაცვისთვის, არც სოფლის მეურნეობის პროგრამებისთვის და ა.შ. გვეშველება, თუ ავიღებთ პასუხისმგებლობას და ვაღიარებთ, რომ სახელმწიფოს ძალა განათლებულ, განვითარებულ მოქალაქეებზე დგას და არა რომელიმე მთავრობის მეთაურის დაგეგმილ პოლიტიკაზე. ყველა მოქალაქე, გლეხი იქნება თუ პროფესორი ერთნაირად ვალდებულია გაინაწილოს პასუხისმგებლობა.

სხვანაირად სახელმწიფოები ვერ შენდება. მუქთა კუბოზე მეოცნებეები ამაზე უკეთეს სახელმწიფოს ვერ ავაშენებთ.

Uncategorized

უხილავი ბავშვები

თბილისის ერთ სკოლაში მოსწავლეთა მშობლებმა ერთმანეთს ისე სცემეს, რომ პატრულის გამოძახება გახდა საჭირო. შემთხვევა მშობელთა კრებაზე მოხდა. ერთმანეთს რიგითი, ტიპიური განვითარების მოსწავლის და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვის მშობლები დაუპირისპირდნენ.  მშობლების უმეტესობა კლასიდან ჰიპერ აქტიური სინდრომის მქონე თეკლას გადაყვანას მოითხოვდა.

-” ამდენი წელი ხო ვიტანდით შენ შვილს, ახლა შენ შედი ჩვენ მდგომარეობაში და წაიყვანე აქედან! მაინც ვერაფერს სწავლობს და ჩვენ შვილებსაც ხელს უშლის, ტყულად ცდებიან მასწავლებლები მაგაზე, სხვა ბავშვებისთვის დრო აღარ რჩებათ, მაგის დაწყნარებას უნდებიან, ყელში აქვთ ამოსული მაგისი სიგიჟეები!”

თეკლას დედა ჯერ მშვიდად უხსნიდა, რომ გაეროს  შშმ პირთა უფლებების კონვენციის 24-ე მუხლის და ზოგადი განათლების შესახებ საქართველოს კანონის მიხედვით, მის შვილსაც ისევე ჰქონდა განათლების მიღების უფლება, როგორც სხვა დანარჩენ ბავშვებს. თუმცა ეს აქამდეც არა ერთხელ ეთქვა. ამჯერად, კლასის მშობლები იმდენად პრინციპულები იყვნენ, რომ საქმე ფიზიკურ შეხლა-შემოხლამდე მივიდა და მშობელთა კრება საპატრულო პოლიციაში გაგრძელდა.

“რას აკეთებდა ასეთს მეცხრე კლასელი თეკლა?” – ვკითხე ამ ჩხუბის ერთ-ერთ მონაწილეს, მეორე დღეს რომ ყვებოდა მომხდარს.

– “ქცევის დარღვევა აქვს. დიდხანს ერთ ადგილზე ჯდომა არ შეუძლია.  გაკვეთილის მიმდინარეობის დროს ჭამს. ყურადღებას იქცევს. აქამდეც ცუდად იქცეოდა, მაგრამ რაც გარდატეხის ასაკი დაეწყო, არც მინდა თქმა, რას აკეთებს. ბოლო დროს ფანჯრის რაფაზე ადის და გადახტომით იმუქრება, ამის გამო გაკვეთილები იშლება. გვეცოდებოდა, ხმას არ ვიღებდით. 9 კლასის განათლება ხომ მიიღო? წავიდეს ახლა და მისცეს ჩვენ შვილებს სწავლის საშუალება” –  მიყვება აღშფოთებული მშობელი.

– სად უნდა წავიდეს? იქნებ ეს გარემო მისთვის ყველაზე ახლობელია? იქნებ სხვაგან უფრო ცუდად იგრძნოს თავი? იქნებ დარჩენილი 3 წელი ახდენს გარდამტეხ პოზიტიურ გავლენას მის ცხოვრებაში? ან თქვენ რა კომპეტენცია გაქვთ, რომ აიძულებთ სკოლა დატოვოს? ვინ გითხრათ, რომ სკოლა მხოლოდ “ჯანმრთელი” ბავშვებისთვის არის? იქნებ სკოლას მოსთხვოთ სასწავლო პროცესის დახვეწა, ბავშვი რატომ უნდა გაწიროთ?

-“არა გენაცვალე, მარტო მაგათ ხომ არა აქვთ უფლებები, ჩვენც ხომ გვაქვს?! მე ის ვიცი, რომ არ მინდა, ჩემი შვილი მთელი დღე ეგეთს უყურებდეს. სადაც უნდა იქ წავიდეს. მაგისგან მაინც არაფერი გამოვა.. სკოლაა ეს და არა საგიჟე!”

—————————–

გაეროს ბავშვთა ფონდის ბოლო მონაცემებით, საქართველოს მოსახლეობის 40%-ზე მეტს ნეგატიური დამოკიდებულება აქვს შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების მიმართ. ცრუ შიშებს, რომ შეზღუდული შესაძლებლობები გადამდებია, ინფორმაციის ნაკლებობა იწვევს. სტერეოტიპული მიგომებს კი კულტურული და რელიგიური ნორმები კვებავს. თეკლასაც იმ 9 სასწავლო  წლის განმავლობაში ხან ყალბად, ღვთის საჩუქარს ეძახდნენ,  ხან ღმერთი გამოცდას უწყობს მის მშობლებსო, ზურგს უკან იმასაც ამბობდნენ, ალბათ, მაგათ მამა-პაპას დიდი ცოდვა აწევს კისერზე და იმის სასჯელად გაჩნდა ეს ბავშვი ასეთიო. მოკლედ, ვერ შეიყვარეს თეკლა. ერთფეროვანმა სისტემამ, საზოგადოებამ  ვერ შეიყვარა განსხვავებული ბავშვი და ინკლუზიური სწავლების მულტიდისწიპლინურ საბჭოზე ადრე კლასელების მშობლებმა გამოუტანეს განაჩენი. იმ ჩხუბის შემდეგ თეკლა სკოლიდან გაიყვნეს და სახლში გამოკეტეს.

არადა, თეკლას “დაწყებითების” მასწავლებელი იხსენებს, რომ პატარა ლამაზი, ცისფერთვალება გოგო სპეციალურად მისთვის შედგენილ გეგმას თავს ართმევდა. წერაც ისწავლა, კითხვაც, ანგარიშიც, ქცევაც ადექვატური გაუხდა, საკლასო აქტოვობებშიც ერთვებოდა. თანაკლასელებიც მართებულად რეაგირებდნენ მის ქცევებზე. რა უნდა მომხდარიყო შემდეგ, ერთი მასწავლებლისგან ბევრ მასწავლებელთან რომ მოხვდა თეკლა? იქნებ სტიგმა, რომ ამისგან არაფერი გამოვა; იქნებ უნდობლობა – ამან რა უნდა ისწავლოს; იქნებ ურთიერთობის არ ცოდნა – არ ვიცი ამას რა მოვუხერხო;  იქნებ შიში – ის განსხვავებულია;

ან იქნებ უბრალოდ უსიყვარულობა?

საქართველოში 10 000 შშმ ბავშვია დარეგისტრირებული. გაცილებით მეტი – სარაუდოდ, 34 000 ბავშვი “უხილავია”. ეს ნიშნავს რომ ოჯახი მათ არ აჩენს.. მალავს.. ესირცხვილება ბავშვის გამოჩენა, რადგან ის არის განსხვავებული. ერთფეროვან საზოგადოებას კი განსხვავებული ბავშვები არ უყვარს. აი, როგორც თეკლა ვერ შეიყვარეს.