საზოგადოება

მე გამიმართლა …

მე გამიმართლა, რომ გოგო ვარ და ბიჭი შემიყვარდა.
გამიმართლა, რომ ჩვენ სიყვარულს ოჯახი დავარქვით.
გამიმართლა, რომ არ მაქვს “გამოუყენებელი საშვილოსნო”.
გამიმართლა, რომ მყავს ორი მზისთვალება გოგო და მხოლოდ იმათ ვიგერიებ, ვისაც გონია, სანამ დროა მესამე ბიჭს აუცილებლად გავაჩენ მე, “ჭკვიანი” გოგო.
“გამიმართლა”, რომ არ ვარ უკანონო შვილი, აყვანილი, ჩემ მშობლებს არ აქვთ შიდსი და ჩემი ოჯახის წევრები არ არიან ნასამართლევები.
გამიმართლა, რომ იმაზე მობრეცილი ცხვირი არ მაქვს, ვიდრე მაქვს.
გამიმართლა, რომ იმაზე წითელი ლოყები არ მაქვს, ვიდრე მაქვს.
გამიმართლა, რომ იმაზე მოკლე ფეხები არ მაქვს ვიდრე მაქვს.
გამიმართლა, რომ იმაზე პატარა მკერდი არ მაქვს ვიდრე მაქვს.გამიმართლა, რომ მომწონს საერთო საზოგადოებრივ ლოგიკას დაქვემდებარებული ჩაცმულობა.
მე გამიმართლა, რომ ჩემი ცხოვრება ემთხვევა საზოგადოებრივ ინტერესებს.

ვაი თუ ყოფილიყო სხვანაირად? რა გაუძლებდა ამდენ დამრიგებელს, შემჩვენებელს, ანათემაზე გადამცემელს, სხვის ომში ბრძენს, ჰომოფობს, სხვისი ცხოვრების გამგებელს. მეც ხომ სხვებივით დამხრავდნენ, შემჭამდნენ, “ტაბურეტკით” გამისწორდებოდნენ.

ხომ დაინტერესდებოდნენ, რას დავეთრევი იმ ბიჭთან ერთად? რატომ აღარ ვათევ ღამეს მშობლების სახლში? რატომ ვაგვიანებ შვილების გაჩენას? ხომ გადარევდნენ ჩემ ჭკვიან დედას, რად არ თხოვდებაო? არ მოყავს იმ ბიჭსო? შენ როგორ უშვებ ასე ჩაცმულს სახლიდანო? როგორ ეფერები ეგეთ შვილსო? როგორ აჩერებ მასეთს სახლშიო?

ხომ ასჯერ მაინც წამომაძახებდნენ, რომ ნაბიჭვარი ვარ, აყვანილი, ავადმყოფების, ნაციხარის, ცუდი ოჯახის შვილი.
ხომ ათასჯერ მაინც მირჩევდნენ, ჩამეცვა წესიერად, გამეკეთებინა ცხვირის ოპერაცია, წამესვა “ტონალური”, ჩამედგა იმპლანტები.
ხომ მეტყოდნენ, რომ მაღალ ქუსლიანი ფეხსაცმელი უფრო მიხდება და უნდა  მ ო ვ ი თ მ ი ნ ო , რომ უფრო ლამაზი გამოვჩნდე. საზოგადოების თვალში.
და ვაი თუ ჩემი ჰორმონები არეულიყვნენ. ჩემი ქალური ესტროგენები მამაკაცურ ანდროგენებს დაეჩაგრა.  ვაი თუ ვერ გაეგოთ ქალი ვარ თუ კაცი. ვაი თუ ვემსხვერპლე ჩემ სურვილებს, ჩემ თავისუფლებას, ჩემ გრძელ ენას.

გამოდის, გამიმართლა, როცა ჩემი პირადი კმაყოფილების ინდექსი ემთხვევა საზოგადოდ მიღებულ წესებს. გამიმართლა, რომ არ მინდება მდინარის საწინააღმდეგოდ ცურვა. გამიმართლა, რომ ერთი ჩვეულებრივი, არაფრით გამორჩეული გოგო ვარ. ზუსტად ისეთი, სუფრაზე დღეგრძელობას რომ “იმსახურებს”.

საზოგადოება · Uncategorized

ჩემი უცნაური მოგზაურობა საფრანგეთში

მე არ მოგიყვებით ლუვრის, ვერსალის, ეიფელის კოშკის ან პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის შესახებ. არც ივ სენ ლორანის, კოკო შანელის, კრისტიან დიორის, პიერ კარდენის სამოდელო სახლებზე გეტყვით რამეს. მე ნამდვილ საფრანგეთში მოვხვდი, ისეთში სადაც მილიონერების გვერდით რიგითი, საშუალო და დაბალი შეძლების ფრანგები ცხოვრობენ. ყველაფერი კი იმით დაიწყო, რომ კანის უძრავი ქონების საერთაშორისო გამოფენაზე საქმიანი მიწვევა მივიღე.

მოლოდინი

მივლინებაში წასვლის წინ სულ გგონია, რომ საქმეს ძალიან სწრაფად მორჩები და დრო აუცილებლად დაგრჩება ცოტა ხნით ჭეშმარიტ ტურისტად გადაიქცე. მეც ამ ფიქრებით დახუნძლული ვზივარ თვითმფრინავში (პირღია, რომ აფრენისას ყურები არ დამიგუბდეს) და ცხადად ვხედავ, როგორ გავყურებ ფრანგულ რივიერას სასტუმროს ნომრის ვერანდიდან. როგორ მივქრივარ ლაჟვარდოვან სანაპიროზე “ფერარის” “კატერით” და როგორ მივირთმევ ვარდისფერ შუშხუნა ღვინოს ფრანგული ბროლის ჭიქიდან. ოცნებები ბორტგამცილებლის შემოთავაზებულმა გემრიელობებმა იმსხვერპლა.

 რეალობა

ნიცაში დილაადრიან ჩავფრინდით. რა თქმა უნდა, არც მანქანა დაგხვდა და არც სასტუმროში დაბინავების დრო დაგვრჩა. რაკიღა ფრანგი ტაქსისტის მოთხოვნილი 100 ევროც არ აღმოგვაჩნდა, 2 ევროიანი ავტობუსი მოვძებნეთ, ჩანთები საბარგულში შევჭუჭყნეთ და კანის კინოფესტივალის სასახლესთან ახლოს გაჩერებაზე ჩამოვედით. ბარგი შევინახეთ. აკრედიტაცია გავიარეთ და მთელი ღამის ნამგზავრები უძრავი ქონების საერთაშორისო გამოფენაზე შევცვივდით.

საქმე

კანი – მილიონერების ქალაქი. კინოფესტივალის მუდმივი მასპინძელი ამჟამად უძრავი ქონების სფეროში მსოფლიოს ყველაზე გავლენიან ადამიანებს მასპინძლობს. ათასობით საქმიანი შეხვედრა, ასობით ინვესტორი, დეველოპერი, ბანკირი, ბროკერი, საინვესტიციო ფონდი, დელეგაცია, მედია საშუალება ფუსფუსებს, გეგმავს, ათანხმებს, სანაცნობო წრეს აფართოვებს, კონსულტაციებს გადის, იღიმის, ფოტოებს იღებს, ერთმანეთს ხელს ართმევს. პავილიონები დამთვალიერებელს ვეღარ იტევს. საქმე თავზე გვაყრია. საქართველოს პაწუკა სტენდს რუსეთის დელეგაციის წევრები ეხვევიან. საქმიანი შეხვედრები ქართული ღვინის და ჩურჩხელის დეგუსტაციის პარალელურად მიდის – მერე რა რომ კანში ვართ, მერე რა რომ კანი საფრანგეთია, ჩვენ ჩვენებური მასპინძლობა ვიცით. პატარა გემრიელი ქვეყნის წარმომადგენლები შეხვედრას შეხვედრაზე მართავენ.

შოპინგი

სამუშაო დღის ბოლოს გამოვქასქასდით მე და ჩემი ოპერატორი. ტელეფონის ნომერი ვიყიდეთ. სახლებში დავრეკეთ. ქალაქში გავიარეთ. ტურისტების ტევა არ იყო ქუჩებში. Bonjour გვესალმებიან მაღაზიებში. მიკვირს, მიხარია, ძალას მმატებს “თუ ყიდვა არ გინდა რას დაეთრევის” ქალაქიდან ვარ ჩასული. დამავიწყდა რომ ნამგზავრი ვარ, დაღლილი, მშიერი, ახალი სუნთქვა გამეხსნა. სადაც არის დაღამდება. მაღაზიიდან მხოლოდ ერთი მიზნით გამოვდივარ, მეორე მაღაზიაში რომ შევიდე. ოპერატორი გარეთ ზის – “ისვენებს”, თვლემს, ეწევა, “ათვალიერებს”, მაკვირდება ხომ ჯანმრთელად ვარ, უკვირს, ელოდება როდის დავეცემი, აქა იქ თვალს მავლებს – არ დავეკარგო. “ერთიც და მოვდივარ” – შევძახებ და იმ იმედით რომ თბილისში ნანახ 500 ლარიან ყავისფერ ტილოს პიჯაკს სამშობლოში ბევრად იაფად ვნახავ “სინექუანონში” შეშლილივით შევრბივარ. მაღაზიაში უჩვეულო უწესრიგობაა. ჭერიდან დაშვებული სარკის წინ ტანსაცმლის გორა დგას. 4 კონსულტანტი ამაოდ ცდილობს პოტენციური კლიენტისთვის შესაფერისი შარვლის, ქურთუკის, პერანგის მორგებას, კიდევ ორი ამაოდ კეცავს ძირს დაყრილ ტექსტილს და უკმაყოფილოდ ბუზღუნებს. კლიენტი არ იმჩნევს, ცალი ხელით საკიდზე ჩამოკონწიალებულ მაისურს იტოლებს, მეორეთი ტელეფონს იღებს, რეკავს და განგმირული ხმით იწყებს: “რა ქენი დეეეე ჭამე მაწვნის კერძიიი? ” ქართველია. აქამდე რატომ ვერ მივხვდი. თბილისში დაბრუნდება და იტყვის დავიხვიე მთელი საფრანგეთი თავზეო. მართალიც იქნება. შემეშინდა, ჩემი ტელეფონიც არ აწკრიალებულიყო და მეც იმ ენაზე არ დამეწყო ლაპარაკი. ჩუმად გამოვიძურწე.

tax

დაბინდებულიყო, ჩანთები ავიღეთ, გაჩერებაზე მივედით და მერეღა შევამჩნიე “რენჯროვერი” ყველაზე ცუდი ბრენდი იყო, რითიც კანში “ტაქსაობდნენ”. კონკურენცია დიდია. მძღოლები გაჩერებაზე ერთად დგანან და კლიენტს როგორც ნადავლს ისე ინაწინებენ. “რენჯროვერის” მძღოლს სასტუმროს მისამართი რომ ვუთხარით, 90 ევროზე ნაკლები არ გამოვაო. გადავამოწმეთ “პორშეთი” და “ბენტლით” მოტაქსავე მძღოლებთან, არ მოგვატყუოს მეთქი. კი გამახსენდა, სამსახურიდან სახლამდე მიყვანაში 1 ლარის დაკლებაზე რომ ვეჯღანები ხოლმე თბილისელ მძღოლებს, მაგრამ რას ვიზამდი საფრანგეთის ყველაზე ძვირადღირებულ კურორტზე – გავიღეთ მსხვერპლი.

სასტუმრო

დაახლოებით ისეთ ადგილებში გვატარა, ჩვენში რომ “პერევალს” ვეძახით და მთაწმინდიდან კუკიის გავლით ვაზისუბნის ბოლოში ახვიდე. ჯიპიარესმა რომ აჩვენა აქ არის სასტუმროო, კიდევ ნახევარი საათი ვეძებეთ ჯერ მანქანით, შემდეგ ფეხით. ბოლოს მივაგენით – ერთ სართულიანი შენობა იყო, ვუვლით გარშემო როგორც ზღაპრებში, გასაღების ჭუჭრუტანიდან გამომავალი სინათლით ვიპოვეთ კარი. “სასტუმროში” კაციშვილის ჭაჭანება არ არის. როდისღაც კუთხური ფრანგულით მოსაუბრე ერთადერთი თანამშრომელი ქალი გამოჩნდა, გასაღებების ასხმიდან ერთი ცალი გამოაძვრინა და ჩაბნელებული დერეფნისკენ გაგვიძღვა. ჩანთები დავაწყეთ. იმედგაცრუებულმა მიმოვიხედე. მივხვდი, რომ შუასაუკუნეების ფუნდუკში ვიყავი. ის იყო მდგომარეობასთან შეგუება დავიწყე. გავიფიქრე, რაც არის არის, საფრანგეთში ვარ, ხასიათს არ გავიფუჭებ, დავიძინებ მეთქი და ორი თითით საწოლის გადასაფარებელი ავწიე. თურმე რა მელის.. ლოგინს თეთრეული არ ქონდა. აი ასე, უზეწრო ლეიბებზე უკონვერტოდ ეწყო გაძუნძგლული ლურჯი ადიალები და ბალიშები და ეს ხდებოდა ჩემს თავს საფრანგეთში 2011 წელს.

ADIALA.jpg

აქ ჩაირთო განგაშის ზარები. მოვიხმე ფუნდუკის დიასახლისი. ვერ ვაგებინებ რა მინდა. კუთხური ფრანგულის გარდა არაფერი ესმის. საცოდავად იყურება და ხელებს შლის რა გინდაო. ჩემმა სახემ ოპერატორი აიძულა სიმშვიდე და ნათელი გონება შენარჩუნებინა. ურეკავს მეგობარს, რომლის ცოლმაც იცის ფრანგული. მეგობრის ცოლი უხსნის რომ ლოგინს სჭირდება თეთრეული, რომ გაძუნძგლულ “ადიალებში” ჩაწოლა არაჰიგიენურია. კარგითო. გამომყევითო. ფუნდუკის საკუჭნაოში შემიყვანა, იქექა, იქექა და ზეწრები იპოვა. მხოლოდ ზეწრები.. უკან დასახევი გზა არ გვქონდა. იყო ღამე და ჩვენ ორნი, მე და ჩემი ოპერატორი ვიყავით უცხო ქვეყნის მიყრუებულ სოფელში, სადაც არც ტრანსპორტია, არც სულიერის ჭაჭანება. იმ ღამეს გვეძინა ჩაცმულებს. დაძინებამდე მადიანად მივირთვით კანის სუპერმარკეტში ნაყიდი “პეჩენიები”, დავაყოლეთ თბილისიდან წაღებული ბორჯომი. ჩვენ ფუნდუკში არც ჩაი და ყავა იყო. მაშინ პირველად და უკანასკნელად გავიფიქრე, რომ ჩხოროწყუში უკეთესი სასტუმროები გვაქვს.

მომსახურება

ინათა თუ არა იქ რა გაგვაჩერებდა. ავიკიდეთ ჩვენი ბარგი-ბარხანა და გავუყევით გზას კანისკენ. 1 კმ-ის ფეხით სიარულის შემდეგ კაფე გამოჩნდა. გაგვიხარდა. დავსხედით. შემწვარი “ჩიქენი” და კარტოფილი შევუკვეთეთ. ნახევარი საათის შემდეგ სისხლით მოწუწული წინსაფრიანი მიმტანი მოგვიახლოვდა, მგონი თვითონ დაკლა ის ქათამი. ეს იყო წუთი, როცა დავრწმუნდი, რომ თბილისში არ არის ყველაზე ცუდი მომსახურება.

ქუჩაში

ვდგავართ ტროტუარზე მე და ჩემი ოპერატორი და ვკამათობთ აქეთ უნდა წავიდეთ თუ იქით. ჩვენი ლაპარაკი ყვირილად გვესმის. უჩვეულოდ დაწყნარდა გარემო. შუქნიშანი არ არის, მაგრამ მოძრაობის ორივე მხარეს მანქანები გაჩერებულა, მძღოლები მშვიდად, წყნარად, ღიმილით გვიყურებენ. ვაი, ვფიქრობ “მიჩანს რამე”? რა უნდათ. ქვეითთა გადასასვლელთან ახლოს ვმდგარვართ. ისხდნენ და გველოდნენ საყვარელი ფრანგები როდის გადავკვეთდით ჩვენს გზას. არც სიგნალი, არც აგრესია.

ტრანსპორტში

მოვიდა ავტობუსი. მძღოლს რომ მისამართი ვუთხარით, არაო, გეშლებათო. წამოდით მე გაჩვენებთ რომელ მხარეს უნდა დადგეთო. ავტობუსი მგზავრებიანად გაჩერებაზე დატოვა, გამოგვყვა და იმ გაჩერებამდე მიგვაცილა სადაც ჩვენთვის საჭირო ტრანსპორტი გამოივლიდა. წარმატებული დღე გვისურვა და ღიმილით დაგვემშვიდობა.
მეორე ავტობუსი ისეთი იყო, უბანში რომ დადის და თითქმის ყოველ დღე ერთი და იგივე მგზავრები გადაყავს. ტემპერამენტიანი მძღოლი მთელი გზა ხმამაღლა ელაპარაკებოდა ვინმე ანტუანს და ჟერარს. თან საცობებსა და მოტოციკლის მძღოლებზე ჩხუბობდა. ვიწრო ქუჩაზე ცუდად გაჩერებული მანქანა შენიშნა, გვერდი რომ აუარა, პოლიციაში დარეკა და ეჩხუბა, რატომ არ აწესრიგებთ პარკირების საკითხებს, ხელი მეშლება მოძრაობაშიო. ახლა თქვენ მიხვდით რა სიტყვებით შეამკო ჩემმა ოპერატორმა ბატონი მძღოლი. სახით კი უღიმოდა, მაგრამ ქართულად სულ ბოზი და ჩამშვები ნაბიჭვარი ეძახა საფრანგეთის კანონმორჩილ მოქალაქეს.

ღამე კანში

გვიან მოვრჩით მუშაობას. უბადრუკ ფუნდუკში დაბრუნებას ქალაქში გასეირნება ვამჯობინეთ. იმ საღამოსაც ჩვეულ ბრწყინავდა ფრანგული რივიერა. საქმიანმა შეხვედრებმა არაფორმალურ გარემოში ზღვაში მოლივლივე იახტებზე გადაინაცვლა. ასობით გემბანიდან შეჟუჟუნებული ჟღურტულები, კისკისები, არ შემაწუხებელი მუსიკები ისმოდა. დუღდა, დუღდა, დუღდა სიცოცხლე.
მე კი დიდხანს ვიჯექი სანაპიროზე. შორიდან ვუთვალთვალებდი მსოფლიოში ყველაზე გავლენიანი და მდიდარი ადამიანების გუგუნს, გემიდან კაზინოს შორის რომ მოძრაობდნენ. დავყურებდი ჩემს ფეხებზე ხაშურში 34 ლარად ნაყიდ ბოტასებს და ვფიქრობდი, რომ ჩემს ქალაქში უკვე დიდი ხანია დაღამდა. ჩემს სოფელში კი მალე გაიღვიძებენ, რომ საქონელი გადენონ.  ორივეს ცხოვრება ქვია. აქაც და იქაც.

საზოგადოება

იმიტომ, რომ მეც გოგო ვარ

2012 წლიდან 11 ოქტომბერს გაერო გოგოების საერთაშორისო დღეს აღნიშნავს. როგორც ჩანს, ჩვენთან ამ თარიღმა წელს შემოაღწია – დღეს ვისაც ვუხსენე პატარა გოგონების დღეა მეთქი, თითქმის არავინ იცოდა ამ თარიღის შესახებ.
დღის მიზანი გენდერული ნიშნით გამოწვეულ პრობლემებზე და უთანასწორობაზე ყურადღების გამახვილებაა. მსოფლიოში მწვავედ დგას ქალების დისკრიმინაციის პრობლემა..

ჩვენში კი გენდერულ უთანასწორობას ასაკიც არ აქვს. ჩვენი ბავშვების ცხოვრებაში მკაფიოდ გაიელვებს ხოლმე კუდიანი ფრაზები: “ვინც ბოლო, ის – გოგო” , “გადი შე გოგო შენ!” , “რა გატირებს გოგო ხომ არ ხარ”, “დაუთმე გოგოს” (ნუ ვიკამათებთ – “დაუთმე მეგობარს” ჯობს), “კაცურად მოიქეცი ქალაჩუნა ხო არ ხარ”, “ხმამაღლა ნუ იცინი, გოგო ხარ და არ შეგეფერება”, “გოგო ხარ და არ შეგშვენის ხტუნვა-სირბილი”, “კალათბურთი რა გოგოს საქმეა, ბალეტზე იარე”, “რად უნდა გოგოს ამდენი სწავლა.”, “გოგო ხარ მაინც, რა გინდა კომაროვში”, “მეტი სიმაღლე რა საჭიროა, სად უნდა იშოვოს თავისზე მაღალი ქმარი.”საწყენია, ძალიან საწყენი რომ ეს აქტუალობა დაკარგული ვაი არგუმენტები ყოველდღიური ლექსიკონიდან ვერ ამოვძირკვეთ.
ამ თესლის საფუძლევზე ამოდის “ქალი ვიცი მე კუხნაში”, “გათხოვდება ქმარი მიხედავს”, “ქალი ჯერ დიასახლისი უნდა იყოს, მერე სამსახური და სხვა დანარჩენი”, “ქალის მოვალეობა ბავშვების გაზრდაა” და ა.შ.
მოკლედ, საქართველოში გოგოდ რომ დაიბადები, უკვე ძნელია. სულ უნდა ამტკიცო, რომ შენც ძლიერი ხარ, შენც შეგიძლია. თანაბარი წარმატების შემთხვევაშიც კი მამაკაცი უფრო წინ დგას, ვიდრე ქალი. მაგალითად საჭესთან. თითქოს ისეთ რამეს შევეჭიდეთ, რაც ჩვენი საქმე არ არის. თითქოს დიდი გმირობა იყოს მანქანის მართვა. (ეს კაცების გამოგონილი მითია, ისევე როგორც ქალებმა შეთხზეს, რომ მურაბის მოხარშვას ზებუნებრივი ნიჭი და უშრეტი ენერგია ჭირდება)

აქვე: ბიჭი თუ კვერცხს და კარტოფილს წვავს, ოცნების მამაკაცია. ქალისთვის ეს დაუწერელი მოვალეობაა. კაცი თუ შვილს მარტო დაიტოვებს, კარგი მამაა. ქალი რომ წლები ცხოვრობს ბავშვის ცხოვრებით ეს ასეც უნდა იყოს.
მაგრამ..
მომწონს მე გოგოობა. ერთხელაც არ მინატრია ბიჭი ვყოფილიყავი.
საინტერესოა გოგოობა “მონადირე ბიჭების” და “პატიოსანი გოგონების” ქვეყანაში. როცა მეზობელი ქალები ყელყელაობენ, როცა კლიშეებს შეგუებული “ზრდასრულები” ინტერესით უთვალთვალებენ შენ ცხოვრებას; როცა ენას იგრძელებ მყარად ფესვგამდგარი სტერეოტიპების წინააღმდეგ; როცა ზურგს უკან თავის ქნევას და “ნწ ნწ”- ს ხედავ, გესმის და გეღიმება. შენ კი გზას აგრძელებს და იცი, ამ ქვეყნის ქუჩებში ყოველ მეორე დღეს უფრო მეტი შენი თანამოაზრე გაივლის.
ამიტომაც მომწონს მე გოგოობა.
ყველაფერი ჯერ კიდევ წინ არის.
გოგოების დღეს გილოცავთ გოგოებო.
ნუ დაიღლებით “არას” თქმით.

განათლება · საზოგადოება

ასეთ მასწავლებელზე ოცნებობენ ბავშვები

პირველად შედიოდა გაკვეთილზე, მეორე კლასელებისთვის მათემატიკა უნდა ესწავლებინა.

მასწავლებლობა 23 წლის ეკონომისტის ახალი წამოწყება იყო. სტუდენტობისას ჰიპ-ჰოპს ცეკვავდა. ზაფხულობით სამ თვეს თურქეთის 5***** სასტუმროში მოცეკვავედ მუშაობდა. შემოსავალი არ აკლდა. Youtube-ზე ატვირთული ვიდეოებით პოპულარობაც მოიპოვა. მშობლიური ქალაქის ქუჩებში პლასტიკით, დრედებით და ზურგჩანთით ცნობდნენ. ჩანთით ტკბილეული და დედის დამცხვარი შაქარლამა დაქონდა – ქუჩაში მცხოვრებ ბავშვებს და მიუსაფარ მოხუცებს ურიგებდა.

სკოლასთან კონტაქტი არასოდეს გაუწყვეტია – დედა დაწყებითებს  ასწავლიდა. წელიწადში ორჯერ ზეიმების მუსიკალურ გაფორმებაში და ქორეოგრაფიაში ეხმარებოდა. ბავშვებთან ურთიერთობა ენერგიით ავსებდა. გრძნობდა, რომ ისინი იყვნენ თავდაპირველი სახის ადამიანები; სუფთები, გულწრფელები, მოურიდებლები, ნამდვილები, ლაღები, მხიარულები, ცნობისმოყვარეები, ენერგიულები; ლიდერები და ჩაკეტილები.  იყვნენ ისეთები, როგორებიც დაიბადნენ –  სიყალბისგან, მლიქვნელობისგან, ეჭვისგან თავისუფლები. ნელ-ნელა მიხვდა, რომ პატარა ინდივიდებთან ურთიერთობა მისი ინტერესის სფერო იყო, უფრო ღირებული, ვიდრე უბრალოდ ჰობი.

მათემატიკის მასწავლებლობა რომ უნდოდა პირველად დედას გაუმხილა – ფიქრობდა ისეთი მასწავლებელი იქნებოდა, როგორიც თვითონ უნდოდა ყოლოდა. რომელიც აუხსნიდა, რომ ყულაბაში მოგროვილი ფულის განაწილებიდან ცათამბჯენების მშენებლობამდე, ყველაფერი მათემატიკაა. რომ მათემატიკური აზროვნება განსაზღვრავს დროის, ფულის და ენერგიის განაწილების უნარს…

– “მასწავლებელი დრედებით?” – გაიცინა დედამ. “- ვინ მიგიღებს ბიჭო?!”

დაჯდა და დაიწყო – დაწერა გეგმა, მოიმარაგა წიგნები, გაიარა ტრენინგი, ჩააბარა გამოცდა. ტკბილეულიან ზურგჩანთაში ეკონომიკური განათლების დიპლომი, მასწავლებლის სერთიფიკატი,  ამობეჭდილი რეზიუმეები და სამოტივაციო წერილები ჩაიწყო. შემზარავი კულულები, ყოველი შემთხვევისთვის, სულ ცოტათი შეიმოკლა. მოიარა სკოლები. ოცზე მეტ დირექტორს შეხვდა. ატყობდა დროც კი ენანებოდათ მასთან სასაუბროდ.

“-არ დანებდე დე, სკოლას ჭირდება შენნაირი ბიჭები”- ყოველ საღამოს აგულიანებდა დედა და მეორე დღისთვის წასაღებ შაქარლამებს უმზადებდა.

ის დღეც დადგა, ხანში ახლად შესული დირექტორი აღტაცებით რომ შეხვდა მასწავლებლობის მსურველ უცნაურ ახალბედას. იმ დღეს და კიდევ ერთი კვირა სამასწავლებლოს ძველმოდურ დივანზე ჩამომჯდარს, ინტერესით ათვალიერებდნენ კოლეგები.

პირველად რომ დადგა ოცი მეორე კლასელის წინ, გაიხსენა თვითონ რას ისურვებდა ბავშვობაში..

“-ბავშვებო, შეგიძლიათ მათემატიკის გაკვეთილზე ხელები მერხებზე არ დააწყოთ. როცა გამართულად ჯდომით დაიღლებით, წამოდექით და 3-3 ბუქნი გააკეთეთ!” – ომახიანად შესძახა პატარებს გაცნობის შემდეგ.

ციცინათელებმა გაიღვიძეს ბავშვების თვალებში.  თითქოს ჰაერი გამოცვალესო, თითქოს დიდი ხანი იყო რაც ერთმანეთს იცნობდნენ. იგრძნო, რომ ბავშვების სასურველ ფორმატს მოერგო. პატარა ინდივიდები მზად იყვნენ მასთან თანამშრომლობისთვის, მზად იყვნენ სიახლეების მისაღებად.

მეორე დღეს ბავშვები სულმოთქმელად ელოდნენ მათემატიკის გაკვეთილს. არც იმ დღეს და არც მას მერე მათი საკლასო ოთახიდან ბუზის გაფრენის ხმა არ ისმოდა. დიდად ვერ გაარჩევდით მასწავლებელი უფრო მხიარულობდა თუ მოსწავლეები, მაგრამ ამ საქმიანი აურზაურის უკლებლივ ყველა მონაწილეს ყველა საგანზე მეტად უყვარდა მათემატიკა.

დაურიგებდა ბავშვებს ბარათებზე საკუთარი ხელით დაწერილ  ორნიშნა რიცხვებს და მაგალითებს.

– ჩემგან მარჯვნივ დადექით ისინი, ვისაც გიჭირავთ 20-ზე მეტი რიცხვი, მარცხნივ რომლებსაც 20-ზე ნაკლები.”

“-ფეხზე ადექით ვისაც ლუწი რიცხვები გიჭირავთ”

“-მაღლა აწიეთ ის რიცხვები რომელთა განახევრებაც შეიძლება”

“- ვისი ტოლობის პასუხიც არის 60 ადგილზე დაბზრიალდეს! ვისიც 56 – იმღეროს ! ვისიც 20 -ზე ნაკლებია დაჯდეს! ვისიც 30-ზე მეტია ახტეს! ”

სხვა მასწავლებლები ჩიოდნენ, მათემატიკის შემდეგ გაკვეთილს ვეღარ ვატარებთო. კლასი ისეთი აჟიტირებულია , ნახევარი საათი მათ დამშვიდებას ვუნდებითო.

სასჯელიც კი არც ერთი ბავშვისთვის არ იყო მოსაწყენი. “თოკა, შენი უფლებების გადაჭარბებისთვის 10 “აზიდვით” დაისჯები! სპორტი სისხლის მიმოქცევას აუმჯობესებს” – ეტყოდა მასწავლებელი წესრიგის დამრღვევს და იატაკზე გაწოლილი “დასჯილიც” მთელი ტანით ირწეოდა ზევით-ქვევით.

იმ წელს 100-ის ფარგლებში შეკრება-გამოკლება, ამოცანის პირობის შედგენა და გამრავლების ტაბულა წარმატებით,  მხიარულად გადააგორეს. კლასის მოსწრებამ მასწავლებელი, დირექტორი და მშობლები ერთნაირად გააოცა. ბავშვებმა სრულყოფილად იცოდნენ პროგრამა.

მომავალ წელს ყველაზე მოთხოვნადი მასწავლებელი გახდა. დირექტორი დღითიდღე გრძნობდა, რომ ექსპერიმენტმა გაამართლა.

მზად ხარ უფროსკლასელებთანაც სცადო? – გამომცდელად ჰკითხა ერთ დღეს. 

ჩაფიქრდა. – უკვე გაზრდილებთან? რატომაც არა!

უკვე გაზრდილებთან ურთიერთობას დიდი სირთულე ახლდა. უფროსკლასელების უმრავლესობას არც მასწავლებელი უყვარდა, არც – მეცადინეობა. სწავლობდნენ ნიშნისთვის, გამოცდისთვის, მაგრამ არა საკუთარი თავისთვის.

სწრაფად უნდა ემოქმედა. სასწავლო გეგმა მოცდის დროს არ იძლეოდა.

გაკვეთილების შემდეგ ბოლო მერხთან ჩამოჯდა და შეეცადა მოსწავლის თვალით დაენახა საგაკვეთილო სივრცე. პირველად დაფის სიახლოვეს მდგარ მასწავლებლის მაგიდას დაადგა თვალი. მერე სამ ზოლად ჩამწკრივებულ მერხებს გადახედა. რა მოსაწყენია 12 წელი მერხებს შორის მოსიარულე მასწავლებელს და დაფასთან დაყუდებულ თანატოლებს რომ უყურებ” – მოიქექა გასანთლული დრედები. ზედმეტად სტერეოტიპული და უინტერესო ეჩვენა ოთახი. არაფორმალური გარემო მჭირდებაო – დაუმატა ფიქრებს. მერხებს ჩამოუარა, სათითაოდ კედლების გასწვრივ ჩამოარიგა, სახით ერთმანეთისთვის რომ ეყურებინათ ბავშვებს. თავისი მაგიდაც  მათ შორის ჩადგა, როგორც ერთი რიგითი მოსწავლის ადგილი.

ასე აჯობებს, ერთმანეთთან კონტაქტი გაუადვილდებათ, შიდა თავისუფალი სივრცე საშუალებას მისცემთ დაგროვილი ცოდნის საზოგადოების წინაშე გამოვლენა ისწავლონ. ბოლოს და ბოლოს  ზურგიდან თავს არავინ არავის ესხმის.” – ფიქრობდა თავისთვის.

მეორე დღეს სასიამოვნოდ გაოცებულ გოგო-ბიჭებს სუფთა ფურცლის ნაკუწები დაურიგა და სთხოვა:

“- ვისაც უკვე გიფიქრიათ, დაწერეთ რომელი პროფესიის არჩევას  გეგმავთ და გეტყვით გჭირდებათ თუ არა მათემატიკა. 1 წუთში ავაგროვებ ფურცლებს.”

დიზაინერი – დაწერა კესომ.

კაბის ღირებულებას ვარ დაითვლი, ზომებს სწორად ვერ აიღებ, თარგსაც ვერ აჭრი მათემატიკის გარეშე. კლიენტი ტანსაცმელს ვერ მოირგებს და სხვა დროს აღარ მოვა შენ სალონში. 

ფეხბურთელი – დაწერა ზუკამ.

ბურთი მრგვალია. მოედანი მართკუთხედი. გეომეტრიაა ხედავ? რამდენი მატჩი მოიგე, რამდენი ფრედ დაამთავრე, რამდენი წააგე, რომელ ადგილზე ხარ ფიფას რეიტინგში, რამდენი გოლი გაკლია რომ დაწინაურდე, ვერაფერს გათვლი მათემატიკის გარეშე. 

ბიზნესმენი – დაწერა დაჩიმ.

თუ ვერ გათვალე რამდენი თანამშრომელი გჭირდება, თუ ვერ გაანაწილე რამდენი ფული დახარჯო, რამდენი გასცე ხელფასი, რამდენი ბიზნესში ჩააბრუნო, რამდენი სახელმწიფოს გადაუხადო, გაუჭირდება შენ კომპანიას. საწყისი კაპიტალიც რომ გქონდეს, ფულს ფული უნდა აშოვნინო ხომ იცი. 

ექიმი – დაწერა ნინამ.

შეიძლება იმაზე მეტი ან ნაკლები წამალი დაუნიშნო პაციენტს ვიდრე ჭირდება.

თარჯიმანი  – დაწერა ანდრიამ.

ვერასოდეს გადათარგმნი სინქრონულად თუ არ გეცოდინება წუთში რამდენი სიტყვის თქმის შესაძლებლობა გაქვს.

დიასახლისი – იხუმრა თეკლამ.

სწორად ვერ გაანაწილებ ოჯახის ბიუჯეტს, რამდენი ფულიც გინდა მოგაბარონ არ გეყოფა და ოჯახის წევრები სულ უკმაყოფილონი იქნებიან.

ფერმერი – დაწერა თოკამ.

ვერ გააკეთებ ბიზნეს გეგმას, ვერ მიიღებ საჭირო სესხს. ვერ დაითვლი რამდენ სულ საქონელს რამდენი საჭმელი ჭირდება, რამდენ კგ. ხორცს მოგცემს, ან რა პერიოდში რამდენი ნამატი გექნება ფერმაში. 

პიარმენეჯერი – დაწერა ნიცამ.

წარუმატებლად დაგეგმავ ღონისძიებას თუ ვერ დაამთხვევ სტუმრების და ადგილების რაოდენობას, თუ ვერ გაანაწილებ ბიუჯეტს სარეკლამო ბანერზე, ტრანსპორტირებაზე, სასტუმროში განთავსებაზე და ა.შ. 

მშენებელი – დაწერა ლაზარემ.

თუ არ გეცოდინება რამდენი ცემენტი, ქვიშა, ბეტონი, აგური, არმატურა დაგჭირდება, შენი აშენებული სახლი ვერ იქნება მყარი. როგორ აპირებ იანგარიშო მშენებლობის ღირებულება? როგორ გაიგებ რა ფასად უნდა გაყიდო 1 კვ.მ ფართი?

არქიტექტორი – დაწერა იოანემ.

მათემატიკის გარეშე მარტივ მონახაზსაც ვერ გააკეთებ, არათუ სართულიანობას და სივრცის სწორად განაწილებას შეძლებ.

– მოცეკვავე – დაწერა კატომ.

მერწმუნე დათვლის გარეშე ცეკვა არ ისწავლება. მუსიკის ტემპი, ტანის, ხელის, ფეხის მოძრაობა თუ ერთმანეთს არ ემთხვევა, ვერ იქნები კარგი მოცეკვავე. ცეკვა მაინც ვიცი, არქიტექტორი თუ არ ვარ.  ჰიპ-ჰოპის ელასტიური ილეთების თანხლებით დაასრულა გამოკითვა.

…..

იმ საღამოს თიკა, ლიკა, ნუკა, ნიცა, კესო, ტასო, თეკლა, მარიტა, ნინა, კატო, დაჩი, ანდრია, ზუკა, ლუკა, თოკა, გიო, საბა, გაბრიელი, ლაზარე და იოანე ძილის წინ მხოლოდ ერთ რამეზე ფიქრობდნენ – რა კაი ტიპია ეს ბიჭი და რა კარგია, რო მე მასწავლის. რამდენ რამეში მჭირდება ისე მართლა მათემატიკა..”

თანდათან ყველაფერი აეწყო. დინამიური გაკვეთილები დიალოგის, კამათის რეჟიმში მიდიოდა. – მე აქ ვარ იმიტომ რომ დაგეხმაროთ ყველაფერში. არ მომეშვათ სანამ ბოლომდე არ გაიგებთ მასალას”.

დრო სწრაფად და ეფექტურად გადიოდა.

-“თუ რამე არ მოგწონთ მომეცით შენიშვნა. მე ღმერთი არ ვარ და შეიძლება რამე შემეშალოს” – ხშირ-ხშირად იმეორებდა ახალგაზრდა მასწავლებელი.

-“ყველა მხრიდან განვიხილოთ ანდრიას ნამუშევარი!  ანდრია მოამზადე არგუმენტები! ვინ გააკრიტიკებს და ვინ დაიცავს ნაშრომს?”

….

გაკვეთილების შემდეგ – როცა შეყვარებულს არ ხვდებოდა;  – მოგვიანებით, როცა ოჯახში არ მიეჩქარებოდა; – უფრო მოგვიანებით, როცა შვილთან ბაღში არ აგვიანდებოდა;  მოსწავლეებთან ერთად ცოტა ხნით რჩებოდა სკოლაში. ლაპარაკობდნენ ყველაფერზე, რაც გაკვეთილზე ვერ მოასწრეს და რაც მათემატიკასთან კავშირში არ იყო.

სადამრიგებლო რომ აიყვანა, ასე ეგონა 25 შვილი ერთად შეეძინა. პირველივე მშობელთა კრებაზე დედებთან ერთად მამებიც იხმო, თანამშრომლობა სთხოვა.

“აქ მხოლოდ საგნებს არ ვასწავლით, აქ ყალიბდებიან პიროვნებებად. ამიტომ სკოლასთან ურთიერთობა უნდა გასცდეს სავალდებულოს ფორმატს და  გადავიდეს ყოველდღიური, სასიამოვნო, ხალისიანი ურთიერთობის რეჟიმში. წინ გარდატეხის ასაკი გვაქვს. ნებისმიერ სირთულეს ადვილად გადავლახავთ თუ ერთად ვიქნებით. უდიდესი მნიშვნელობა აქვს, სახლში და სკოლაში ერთ ენაზე ვესაუბროთ ბავშვებს. ნუ, გააგონებთ, ისეთ ფრაზებს როგორებიცაა “მე რო ვისწავლე, რა აზრი ქონდა, მთელი დღე ვტაქსაობ”, “დედაშენმა რომ ისწავლა, იმიტომ ვერ უვლის მოხუცს საბერძნეთში?”, “თუ არ ისწავლი მეეზოვე გამოხვალ” და ა.შ.  დამეხმარეთ, რომ გავუჩინოთ დადებითი მოტივაცია. გაბრაზებულ გულზე შვილების დასასჯელად ნუ გამოიყენებთ ფრაზებს “დაჯექი, იმეცადინე!”, “აიღე, წიგნი წაიკითხე!” უფრო ფრთხილად, პოზიტიურად მიუდექით საშინაო დავალების მომზადების საკითხს. იყავით კრიტიკულები ჩემს მიმართ! მომაწოდეთ იდეები! დამისვით შეკითხვები! მოითხოვეთ გამართული სწავლა-სწავლების პროცესი! ერთად ვაჩვენოთ და ვასწავლოთ ბავშვებს იმაზე მეტი, ვიდრე ამ შენობის ფანჯრებიდან ჩანს, ვიდრე სასკოლო პროგრამით და რეჟიმით არის განსაზღვრული. მე ხშირად შეგაწუხებთ. მიიღეთ ეს გამოწვევა, როგორც დასახულ მიზნამდე მისასვლელი გზა.”

სადღესასწაულო დღეებში ბავშვები ახალგაზრდა მასწავლებელთან ერთად  დადიოდნენ სკოლასთან ახლოს მდებარე მოხუცებულთა თავშესაფარში – ახალ ამბებს უკითხავდნენ, ესაუბრებოდნენ, ჭადრაკს და ნარდს ეთამაშებოდნენ შვილებს და შვილიშვილებს მონატრებულ პაპა-ბებიებს.

წელიწადში ორჯერ ტკბილეულს, სურსათს, ტანსაცმელსა და სათამაშოებს აგროვებდნენ. სოციალურად დაუცველ ბავშვიან ოჯახებს სტუმრობდნენ და მათი სიხარულით დამუხტულები უბრუნდებოდნენ მერხებს.

ის პატარა ბიჭი, მათემატიკას რომ ასწავლიდა, მოკლე ხანში გადაიქცა მეგობრად, ფსიქოლოგად, დამრიგებლად. უფრო მოგვიანებით მოსწავლეების შვილების მასწავლებლად, იმათ მეგობრად და დამრიგებლად.

დრედები აღარ ქონდა, მაგრამ გრძელ თმას, კიკინას, წვერს და ბევრ ჯიბიან ჯინსებს ვერ შეელია.

2056 წელს სამოცს გადაცილებულმა მასწავლებელმა ზურგჩანთაში შვილიშვილის გამომცხვარი შაქარლამები ჩააწყო. მერე კომპიუტერი ჩართო, პირადი ჩანაწერების გვერდი გახსნა და დაბეჭდა:

იმ დღის შემდეგ პირველად რომ დავდექი ოცი მეორეკლასელის წინ 40 წელი გავიდა. ამ დროის განმავლობაში სამ მიზანს მივაღწიე :

  • ჩემს მოსწავლეებს აღარ სძულთ სწავლის პროცესი, აქვთ მიზანი და ნაბიჯ-ნაბიჯ ხალისიანად მიიწევენ დამოუკიდებელი ცხოვრებისკენ.
  • ჩემი მოსწავლეები დიდხანს რჩებიან ნამდვილ ადამიანებად, სიყალბისგან, მლიქვნელობისგან თავისუფალ ადამიანებად.
  • მათ შეუძლიათ გაიზიარონ უცნობი ადამიანების ტკივილი და შეცვალონ სხვისი   ცხოვრება უკეთესობისკენ.    

მომწონს ჩემი პროფესია. ყოველთვის ხომ არ გეძლევა შანსი, პატარა წვლილი შეიტანო საზოგადოების პოზიტიურ ფორმირებაში.”

2056 წელი

ლუკა მასწავლებელი